Box 3 met een fiscale partner: hoe werkt het?

Bijgewerkt op 24 oktober 2026. Elke wijziging zetten we ook in Wat verandert er.

Wie is je fiscale partner?

Ben je getrouwd of heb je een geregistreerd partnerschap? Dan is je echtgenoot of partner je fiscale partner, vanaf de dag dat je trouwt of het partnerschap aangaat. Woon je ongehuwd samen, dan moeten jullie op hetzelfde adres ingeschreven staan en aan een van deze voorwaarden voldoen. De belangrijkste volgens de Belastingdienst:

• jullie zijn allebei meerderjarig en hebben een samenlevingscontract bij de notaris;
• jullie hebben samen een kind, of een van jullie heeft een kind van de ander erkend;
• jullie hebben samen een eigen woning waarin jullie allebei wonen;
• jullie zijn bij een pensioenfonds aangemeld als pensioenpartners;
• jullie waren het jaar ervoor al fiscale partners.

Je hebt maar één fiscale partner tegelijk, ook als je met meer mensen aan de voorwaarden voldoet.

Wat tellen jullie samen op?

Zijn jullie het hele jaar fiscale partners, dan is jullie box 3-vermogen één pot. Jullie nemen alles wat jullie op 1 januari 2026 bezitten en schuldig zijn. Op wiens naam het staat, maakt niet uit. Ook het vermogen van kinderen die op 1 januari jonger zijn dan 18 telt mee, als jij of je partner het ouderlijk gezag heeft. Heb je het gezag samen met iemand die niet je fiscale partner is, zoals je ex, dan tel je de helft mee.

Tegenover die ene pot staan dubbele bedragen:

Hebben jullie samen € 10.000 schuld in box 3, dan gaat daar eerst € 7.600 af. Er telt dus € 2.400 mee. Welke schulden meetellen, lees je in Schulden in box 3.

Rekenvoorbeeld: twee partners in 2026

Anouk en Bram zijn getrouwd. Op 1 januari 2026 heeft Anouk € 35.000 spaargeld. Bram heeft € 165.000 in een indexfonds. Ze hebben geen schulden in box 3 en geen kinderen.

Waren Anouk en Bram geen fiscale partners, dan rekende ieder apart. Anouk blijft met € 35.000 onder haar vrijstelling van € 59.357 en betaalt niets. Bram betaalt 36% over 6,00% van € 105.643: € 2.282. Dat is € 768 meer. Als partners gebruiken ze samen de hele vrijstelling van € 118.714. Apart blijft een deel van Anouks vrijstelling liggen. Je eigen bedragen reken je na in de rekentool box 3.

Hoe verdeel je de grondslag in je aangifte?

Het deel boven de vrijstelling heet de grondslag sparen en beleggen. Bij Anouk en Bram is dat € 81.286. Die grondslag mogen jullie verdelen zoals jullie willen, als het totaal maar 100% is. Elk deel krijgt hetzelfde rendementspercentage. Samen betalen jullie dus altijd hetzelfde.

Waarom zou je dan kiezen? De verdeling kan uitmaken voor de rest van jullie aangifte. Volgens de hulptekst van de Belastingdienst let je ook op de afbouw van de heffingskortingen. Heeft de jongste partner geen inkomen in box 1 en hebben jullie samen inkomen in box 3? Dan is het meestal gunstig om dat inkomen bij de jongste partner te zetten. In veel situaties stelt het aangifteprogramma zelf een zo gunstig mogelijke verdeling voor. Dat voorstel mag je aanpassen. De verdeling kan ook gevolgen hebben voor toeslagen, zoals huurtoeslag en zorgtoeslag.

Verdeel je de grondslag, dan ondertekent je partner jouw aangifte mee. Je kunt de verdeling wijzigen tot de aanslag onherroepelijk vaststaat. Zonder bezwaar is dat 6 weken na de datum van de aanslag.

Dien je tegenbewijs in? Dan verdeelt de Belastingdienst jullie werkelijk rendement op dezelfde manier als de grondslag in jullie aangifte. In zijn rekenvoorbeelden over 2025 vergelijkt hij daarna per partner. De uitkomst valt daar voor beide partners steeds dezelfde kant op. Na een Opgaaf werkelijk rendement mogen jullie de verdeling nog aanpassen, binnen 6 weken na de datum van de definitieve aanslag. Meer in Tegenbewijs indienen: wanneer loont het?

Wat als je maar een deel van het jaar partners bent?

Trouw je in de loop van 2026, dan ben je pas vanaf de trouwdag fiscale partners. Woon je ongehuwd samen en voldoe je aan een van de voorwaarden? Dan ben je partner vanaf de dag dat jullie op één adres staan ingeschreven. In je aangifte kun je dan kiezen om het hele jaar als fiscale partners te gelden. Dat kan ook in het jaar dat je uit elkaar gaat. Had je in één jaar meer fiscale partners, dan kies je er één.

Kies je daarvoor, dan rekenen jullie zoals hierboven: één pot op 1 januari, € 118.714 vrij en een vrije verdeling. Kies je er niet voor, dan geeft ieder zijn eigen bezittingen en schulden op 1 januari aan, met die van zijn kinderen. Ieder krijgt € 59.357 vrij en er valt niets te verdelen. Werden Anouk en Bram pas in juni 2026 fiscale partners? Kiezen ze dan niet voor het hele jaar, dan betalen ze samen € 2.282 in plaats van € 1.514.

Wat betekenen de plannen voor 2027 en 2028 voor partners?

PlanHet kabinet wil het heffingsvrij vermogen in 2027 terugbrengen naar het niveau van 2020: € 30.846. In 2020 was dat voor fiscale partners samen € 61.692. Voor Anouk en Bram stijgt de belasting dan van € 1.514 naar € 3.192. Dat is een rekenvoorbeeld met de percentages van 2026 en 1,5 procentpunt extra op beleggingen, zoals het plan voorstelt. Meer in Box 3 in 2027.

PlanVanaf 2028 wil het kabinet rente en dividend elk jaar belasten, en koerswinst op aandelen, obligaties en opties pas als je verkoopt. Daarbij hoort een heffingsvrij resultaat van € 1.000. De Kamerbrief van 29 september 2026 zegt niet met zoveel woorden wat dat voor partners betekent. In het wetsvoorstel Wet werkelijk rendement box 3 gaat het heffingsvrije resultaat van beide partners eraf voordat jullie het gezamenlijke inkomen verdelen. Zo gaat er geen vrijstelling verloren door een onhandige verdeling. Blijft dat zo, dan is er samen € 2.000 vrij. Meer in Box 3 vanaf 2028.

Beide plannen moeten nog door de Tweede en de Eerste Kamer.

Dit artikel is algemene informatie, geen persoonlijk financieel of fiscaal advies. Twijfel je over jullie situatie, bijvoorbeeld bij een scheiding of emigratie, dan kan een belastingadviseur meekijken.