Schenken en box 3: wat verandert er voor jou en de ontvanger?

Bijgewerkt op 25 oktober 2026. Elke wijziging zetten we ook in Wat verandert er.

Wanneer telt een schenking mee in box 3?

Box 3 kijkt naar één moment: 1 januari. Voor 2026 rekent de Belastingdienst met je bezittingen en schulden op 1 januari 2026, volgens zijn uitleg over de berekening van 2026. Wat je later doet, telt pas het jaar erna.

Schonk je op 20 december 2025 € 10.000, dan telt dat bedrag voor 2026 niet meer bij jou. De ontvanger telt het mee, voor zover het geld er op 1 januari 2026 nog is. Schenk je op 2 januari 2026, dan telt het voor heel 2026 nog bij jou.

Of de ontvanger box 3-belasting betaalt, hangt af van zijn eigen vermogen. Wie 18 of ouder is, heeft in 2026 een heffingsvrij vermogen van € 59.357, met een fiscale partner samen € 118.714. Blijft de ontvanger daaronder, dan betaalt hij geen box 3-belasting. Meer in Heffingsvrij vermogen box 3.

Aan je minderjarige kind. Is je kind op 1 januari jonger dan 18, dan telt zijn vermogen mee bij de ouder met het ouderlijk gezag. Heb jij het gezag, dan staat het geld na de schenking op een andere naam, maar het blijft in jouw som. Hebben jullie allebei het gezag en zijn jullie geen fiscale partners, dan geeft ieder de helft op. Schenkt een grootouder aan een kleinkind van 8, dan gaat het geld uit de som van de grootouder en komt het bij de ouders met het gezag. Meer in Spaargeld van je kind in box 3.

Aan je fiscale partner. Fiscale partners tellen hun vermogen in box 3 bij elkaar op. Een schenking tussen jullie verandert dat totaal niet.

Hoeveel mag je in 2026 belastingvrij schenken?

De schenkbelasting is een aparte belasting. De ontvanger betaalt die, niet de schenker. Alleen het deel boven de vrijstelling is belast. Dit zijn de vrijstellingen voor 2026 volgens de Belastingdienst:

Onder kind valt ook een stiefkind of pleegkind. Ouders tellen samen als één schenker, ook als ze gescheiden zijn. De eenmalig verhoogde vrijstelling geldt ook als de partner van je kind tussen 18 en 40 is. De dag van de 40e verjaardag telt nog mee. Die vrijstelling komt in plaats van de jaarlijkse, en je kind kan haar maar één keer gebruiken voor een schenking van dezelfde ouders. Voor een dure studie gelden extra eisen, zoals een notariële akte. Een aparte vrijstelling voor de eigen woning bestaat sinds 1 januari 2024 niet meer. Meer op Hoeveel mag ik mijn kind belastingvrij schenken?

Een kind betaalt in 2026 10% over het deel boven de vrijstelling. Is dat deel hoger dan € 158.669, dan geldt 20% over wat daarboven uitkomt. Een kleinkind betaalt 18% en 36%, iemand anders 30% en 40%. Zie de tarieven schenkbelasting 2026.

Aangifte. Krijg je in een jaar meer dan de vrijstelling, dan doe je aangifte schenkbelasting. Dat geldt ook als je de eenmalig verhoogde vrijstelling wilt gebruiken: die vraag je in de aangifte aan. De ontvanger doet de aangifte, online in Mijn Belastingdienst, vóór 1 maart van het jaar na de schenking. Voor een schenking in 2026 is dat vóór 1 maart 2027.

Telt een schenking op papier mee in box 3?

Bij een schenking op papier leg je vast dat je iemand een bedrag schenkt, maar je betaalt het nog niet uit. Het geld blijft van jou. Je hebt daardoor een schuld aan de ontvanger, en de ontvanger heeft een vordering op jou. Notarissen noemen dit een schuldigerkenning uit vrijgevigheid.

Volgens de Fiscale informatie 2026 geeft de ontvanger de vordering op als bezitting in box 3. De schenker mag de schuld opgeven. Moet de schenking pas na het overlijden worden uitgevoerd, dan is een notariële akte nodig. Wordt de schenking eerder uitgevoerd, dan is voor de inkomstenbelasting een onderhandse akte genoeg.

De uitzondering voor partners en minderjarige kinderen geldt sinds 1 januari 2023, voor de vordering en voor de schuld. Dat staat op Overige vorderingen en contant geld en Wat zijn uw schulden? Is je kind op 1 januari 18 of ouder, dan valt het niet meer onder die uitzondering.

Welke waarde telt? Spraken jullie een reële rente af, dan geldt het bedrag zelf: de nominale waarde. Is er geen rente, of een lagere rente dan de marktrente, dan geldt de contante waarde. Die reken je uit vanaf het moment waarop de schenking wordt uitgevoerd. Gebeurt dat pas na het overlijden, dan schat je dat moment met de levensverwachting.

Rente van 6%. Voor de erfbelasting gelden strengere eisen. Wil de schenker dat de schenking op papier later van zijn erfenis afgaat, dan moet een notaris de schenking vastleggen. Ook moet de schenker elk jaar echt minimaal 6% rente betalen aan de ontvanger. Zo staat het op Wat is schenken op papier? Beide geven de schenking op in hun aangifte inkomstenbelasting.

Wat als je geld uitleent in plaats van schenkt?

Leen je je kind geld, dan blijft het van jou. Je hebt een vordering, en die telt in box 3 als overige bezitting. Daarvoor rekent de Belastingdienst in 2026 met 6,00%, tegen 1,28% (voorlopig) voor spaargeld. Je kind heeft een schuld. Die telt in zijn box 3 mee voor zover zijn schulden samen boven de drempel van € 3.800 uitkomen, met 2,70% (voorlopig). Meer in Schulden in box 3.

Ook hier geldt de uitzondering: een lening tussen ouders en minderjarige kinderen, of tussen fiscale partners, telt sinds 2023 niet mee. Leent je kind het geld voor een eigen huis en voldoet de lening aan de voorwaarden voor renteaftrek, dan kan de schuld bij je kind in box 1 vallen. Jouw vordering telt wel in box 3.

Vraag je geen rente, of een rente die lager is dan het percentage uit de wet? En kun je het geld direct opeisen? Dan schenk je volgens artikel 15 van de Successiewet van dag tot dag het vruchtgebruik van dat geld aan je kind. Voor de schenkbelasting is dat een schenking.

Rekenvoorbeeld 2026: € 30.000 schenken aan je kind

Stel: je hebt geen fiscale partner en € 150.000 spaargeld. Andere bezittingen of schulden heb je niet. Op 20 december 2025 schenk je € 30.000 aan je dochter van 26. Op 1 januari 2026 staat er bij jou dan € 120.000. Dit zijn voorbeeldbedragen.

Zonder schenking reken je met € 150.000. Dat voorbeeld rekent de Belastingdienst zelf voor: € 1.920 rendement, € 1.160 voordeel en € 417 belasting. Met het aandeel op 3 decimalen is dat 60,429%.

De schenking scheelt jou over 2026 € 138. Met de lening betaal je juist € 308 meer. Je vermogen blijft € 150.000, maar € 30.000 telt nu tegen 6,00% in plaats van 1,28%. Je rendement wordt € 1.536 plus € 1.800: € 3.336. Met hetzelfde aandeel van 60,429% is je voordeel € 2.015. We gaan ervan uit dat de vordering op 1 januari 2026 € 30.000 waard is.

En je dochter? Haar box 3 hangt af van haar eigen vermogen. Heeft ze verder niets, dan blijft ze met € 30.000 onder de € 59.357 en betaalt ze geen box 3-belasting. Had ze al € 50.000 spaargeld en geen fiscale partner, dan heeft ze op 1 januari 2026 € 80.000 en betaalt ze € 95. Bij de lening staat tegenover haar € 30.000 een schuld van € 30.000. Heeft ze geen andere schulden, dan telt daarvan € 26.200 boven de drempel.

Schenkbelasting. Voor een schenking in december 2025 gelden de bedragen van 2025. De jaarlijkse vrijstelling van ouders aan een kind was toen € 6.713. Je dochter kreeg meer, dus moest ze vóór 1 maart 2026 aangifte schenkbelasting doen. Had ze de eenmalig verhoogde vrijstelling nog niet gebruikt, dan kon ze die daarin vragen: € 32.195 in 2025.

Reken je eigen bedragen na in de rekentool box 3. Vul je vermogen op 1 januari 2026 in, dus na de schenking. Uitgeleend geld vul je in bij Beleggingen: dat telt ook tegen 6,00%. Het voordeel en de belasting ronden we naar beneden af, net als de Belastingdienst.

Dit artikel is algemene informatie, geen persoonlijk financieel of fiscaal advies. Twijfel je hoe een schenking op papier of een lening bij jou uitpakt, dan kan een notaris of belastingadviseur meekijken.