Terugkijken: wat kostte box 3 sinds 2017?
Je bedragen in de MSCI World, in euro, tot en met 2025.
Zonder belasting had je eind 2025 € 263.404, op € 100.000 ingelegd.
Forfait, zoals het ging
€ 245.488
€ 13.068 box 3 betaald
Forfait met tegenbewijs
€ 248.793
€ 11.368 box 3 betaald
Plan, niets verkocht*
€ 259.501
€ 2.799 betaald, € 51.463 staat nog open
Plan, eind 2025 verkocht*
€ 208.039
€ 54.262 belasting in totaal
| Jaar | Rendement index | Waarde op 1 januari | Box 3, forfait | Met tegenbewijs | Plan, zonder verkoop* |
|---|---|---|---|---|---|
| 2017 | 7,51% | € 100.000 | € 645 | Loont niet | € 75 |
| 2018 | -4,11% | € 106.865 | € 507 | € 0 | € 51 |
| 2019 | 30,02% | € 101.966 | € 414 | Loont niet | € 286 |
| 2020 | 6,33% | € 132.162 | € 748 | Loont niet | € 162 |
| 2021 | 31,07% | € 139.780 | € 849 | Loont niet | € 273 |
| 2022 | -12,78% | € 182.360 | € 1.382 | € 0 | € 291 |
| 2023 | 19,60% | € 157.673 | € 1.987 | Loont niet | € 486 |
| 2024 | 26,60% | € 186.590 | € 2.817 | Loont niet | € 587 |
| 2025 | 6,77% | € 233.405 | € 3.719 | Loont niet | € 589 |
* Alsof het plan al in 2017 gold, met 35,5% (38,5% boven € 60.000) en € 1.800 vrij. Dat was toen niet zo: de tarieven waren 30% tot 36%. Tegenbewijs over 2017 tot en met 2020 kan alleen als je een brief van de Belastingdienst kreeg.
Vooruitkijken: bij welk rendement is het plan gunstiger?
Wat je eind 2046 met het plan meer of minder overhoudt dan met het huidige stelsel, als je dan alles verkoopt.
Tot ongeveer 6,1% rendement per jaar houd je met het plan meer over. Daarboven is het huidige stelsel gunstiger, als je alles in één keer verkoopt.
Gemiddeld rendement per jaar, inclusief dividend
Bekijk als tabel
| Rendement | Huidig stelsel | Plan, verkocht | Plan, niets verkocht | Verschil na verkoop |
|---|---|---|---|---|
| 0,0% | € 85.264 | € 97.265 | € 97.214 | € 12.001 |
| 2,0% | € 121.202 | € 141.546 | € 141.546 | € 20.344 |
| 4,0% | € 172.922 | € 186.639 | € 205.602 | € 13.717 |
| 6,0% | € 247.033 | € 248.131 | € 297.605 | € 1.097 |
| 8,0% | € 352.729 | € 334.604 | € 428.963 | € -18.125 |
| 10,0% | € 502.700 | € 456.114 | € 615.400 | € -46.586 |
| 12,0% | € 714.411 | € 626.243 | € 878.477 | € -88.168 |
| 14,0% | € 1.011.685 | € 863.460 | € 1.247.561 | € -148.225 |
Het plan is nog geen wet. De regels van 2027 zijn een verwachting, en de vrije bedragen houden we gelijk. Dit is een som, geen voorspelling en geen advies.
Wat deze cijfers laten zien
€ 1.382
Zoveel box 3 betaalde je over 2022 met € 100.000 sinds 2017, in het jaar dat de index 12,78% daalde. Met tegenbewijs was dat € 0, maar dat moet je zelf opgeven.
11,4%
Dat haalde de index gemiddeld per jaar van 2017 tot en met 2025. Het forfait op beleggingen ging uit van 5,28% tot 6,17%. In deze jaren was het forfait dus goedkoop voor wie in aandelen zat.
6,1%
Dat is het omslagpunt met € 100.000 over 20 jaar. Haal je gemiddeld meer, dan houd je met het huidige stelsel meer over. Haal je minder, dan met het plan.
Waar ligt het omslagpunt bij jou?
Boven dit rendement per jaar is het huidige stelsel gunstiger dan het plan, als je aan het eind alles in één keer verkoopt. Hoe langer je belegt, hoe hoger het omslagpunt: de belasting over koerswinst schuift op, en dat geld blijft al die tijd rendement maken. Ook bij een groter bedrag ligt het hoger, omdat het forfait dan op een groter deel van je vermogen drukt.
| Startbedrag | 10 jaar | 20 jaar | 30 jaar |
|---|---|---|---|
| € 100.000 | 5,1% | 6,1% | 8,7% |
| € 250.000 | 6,2% | 7,4% | 11,0% |
| € 500.000 | 6,4% | 7,8% | 11,6% |
| € 1.000.000 | 6,6% | 8,1% | 11,8% |
Zolang je niets verkoopt, lijkt het plan goedkoop
In het voorbeeld van € 100.000 over 20 jaar met 6% rendement betaal je met het plan tot aan de verkoop € 14.021. Bij verkoop komt daar € 49.474 bij.
Het huidige stelsel kost in diezelfde jaren € 46.192, en bij verkoop niets. In totaal betaal je met het plan dan meer belasting, maar later. Omdat dat geld intussen rendement blijft maken, houd je aan het eind toch € 1.097 meer over.
PlanDit plan is nog geen wet. De Tweede Kamer nam de novelle en het Belastingplan 2027 aan op 12 november 2026. De Eerste Kamer moet nog stemmen. Volgens haar planning stemt ze op 15 december 2026 over het Belastingplan, en een meerderheid van haar commissie Financiën wil die dag ook over de novelle stemmen. Wat er precies in staat, lees je in Het nieuwe box 3 vanaf 2029 en in Koerswinst van vóór 2029.
Zo rekenen we
Terugkijken
- Jaarrendement van de MSCI World in euro, netto, uit de factsheet van MSCI. Het dividend is het verschil met het koersrendement.
- 2017 tot en met 2022: de oude schijvenmethode, de gunstigste som voor wie alleen belegt. 2023 tot en met 2025: de percentages van dat jaar.
- Tegenbewijs: lag je echte rendement onder het voordeel, dan het tarief van dat jaar over je echte rendement, bij verlies niets.
- Het plan rekenen we alsof het er toen al was: 35,5%, en 38,5% boven € 60.000 per persoon, € 1.800 vrij.
Vooruitkijken
- Het huidige stelsel houdt de regels van 2027 aan, naar verwachting 6,37% op beleggingen en € 60.280 vrij per persoon.
- Het plan gebruikt die regels in 2027 en 2028 en start op 1 januari 2029, met de waarde op die dag als aankoopprijs.
- 2% van je rendement is dividend, de rest koerswinst.
- Je verkoopt alles op 31 december van het laatste jaar. De € 1.800 telt dan één keer.
- Belasting gaat aan het eind van elk jaar van je belegging af.
- Met partner vul je bovenaan jullie bedrag samen in, ook voor het terugkijken. De vrije bedragen gaan dan keer twee, en we verdelen alles gelijk.
Wat we niet meenemen
- Kosten van je fonds en broker.
- Spaargeld, schulden en een tweede woning.
- Hogere vrije bedragen in de toekomst. Groeit het heffingsvrij vermogen mee met de inflatie, dan valt het huidige stelsel iets goedkoper uit dan hier.
- Verkopen in stukken en verlies verrekenen met latere jaren.
- Inflatie: alle bedragen zijn in euro's van dat moment.
Dit artikel is algemene informatie, geen persoonlijk financieel of fiscaal advies. Dit zijn sommen op basis van oude rendementen en een plan dat nog geen wet is. Het is geen advies om te beleggen, te verkopen of te wachten.
Loont tegenbewijs?
Had je een jaar met verlies?
In 2018 en 2022 daalde de index, en dan rekende het forfait gewoon door. Over 2021 tot en met 2024 kun je je echte rendement nog opgeven met het formulier Opgaaf werkelijk rendement.
Hulp nodig?
Twijfel je over je aangifte?
Een belastingadviseur kan je situatie bekijken, ook of tegenbewijs voor jou loont. Je vindt er een via de beroepsverenigingen NOB en RB. Neem je som mee: kopieer of print hem hierboven.
Zet deze rekentool op je eigen site
Schrijf je over beleggen in indexfondsen of over financiële vrijheid? Zet de rekentool gratis op je eigen pagina. Veranderen de regels, dan werken wij de rekentool bij, ook op jouw site.
Veelgestelde vragen
Is het plan duurder dan het huidige box 3?
Dat hangt af van je rendement en van wanneer je verkoopt. Met € 100.000 over 20 jaar houd je met het plan meer over tot ongeveer 6,1% rendement per jaar, als je dan alles verkoopt. Daarboven is het huidige stelsel gunstiger. Verkoop je niets, dan betaal je in het plan alleen over dividend, maar de belasting over je koerswinst blijft dan openstaan.
Waarom betaal je in het plan zo weinig als je niet verkoopt?
Omdat koerswinst volgens het plan pas telt als je verkoopt. Elk jaar betaal je alleen 35,5% over je dividend boven € 1.800 per persoon. Met € 100.000 sinds 2017 zou dat € 2.799 zijn geweest, terwijl er eind 2025 nog € 51.463 belasting openstond. Volgens het plan telt ook overlijden als verkoop: de overledene betaalt dan 35,5% over de winst, en 38,5% boven € 60.000, en daarna volgt de erfbelasting.
Welk rendement moet ik invullen?
Dat kunnen we niet voor je bepalen, en niemand weet het vooraf. De MSCI World in euro haalde van 2017 tot en met 2025 gemiddeld 11,4% per jaar, met 12,78% verlies in 2022. Dat was een goede periode voor aandelen. Probeer daarom ook een lager getal, en kijk in de grafiek hoe de uitkomst verschuift.
Geldt dit ook voor crypto, vastgoed of spaargeld?
Nee. De tool rekent met beleggingen die volgens het plan belast worden bij verkoop, zoals aandelen en fondsen. Crypto valt volgens de novelle van 3 november 2026 vanaf 2029 tijdelijk onder een belasting op de waardeverandering per jaar. Spaargeld gebruikt ook je vrije bedrag, dus met spaargeld erbij ligt je uitkomst anders.
Kan ik over die oude jaren nog geld terugvragen?
Over 2021 tot en met 2024 kun je je echte rendement nog opgeven met het formulier Opgaaf werkelijk rendement. Over 2017 tot en met 2020 kan dat alleen als je een brief van de Belastingdienst kreeg. Over 2025 en 2026 doe je het in je aangifte.
Bronnen
- Eerste Kamer, commissie Financiën, korte aantekening van 17 november 2026: procedure voor de novelle (37053), debat op 14 of 15 december, een meerderheid wil op 15 december stemmen.
- Eerste Kamer, commissie Financiën, agenda van 17 november 2026: behandelschema van het pakket Belastingplan 2027, stemming op 15 december 2026.
- MSCI, factsheet MSCI World Index (EUR), netto rendementen per kalenderjaar, stand 30 oktober 2026. Gelezen op 8 november 2026.
- MSCI, factsheet MSCI World Index (EUR), koersrendementen per kalenderjaar, stand 30 oktober 2026. Gelezen op 8 november 2026.
- Belastingdienst, oude berekening box 3-inkomen: schijven en percentages 2017 tot en met 2022. Gelezen op 8 november 2026.
- Belastingdienst, berekening box 3-inkomen met fictief rendement: percentages per jaar.
- Belastingdienst, wat is mijn werkelijk rendement in box 3.
- Kabinet, Kamerbrief Aanpassingen Belastingplan en box 3 (kenmerk 2026-0000448753), 3 november 2026.
- Memorie van toelichting bij de Novelle uitbreiding vermogenswinstbelasting box 3 (Kamerstuk 37053, nr. 3), 3 november 2026.
- Nader rapport bij de novelle (Kamerstuk 37053, nr. 4): het forfait voor 2027.
- Kabinet, nota naar aanleiding van het verslag over de novelle (Kamerstuk 37053, nr. 8), 9 november 2026: overlijden telt als verkoop.
- Wet werkelijk rendement box 3, voorstel van wet zoals aangenomen door de Tweede Kamer op 12 februari 2026 (Kamerstuk 36748, A): € 1.800 vrij rendement en 36%.
- Gewijzigd amendement van de leden Klaver en Dassen (Kamerstuk 37022, nr. 80): 35,5%, en 38,5% boven € 60.000 per persoon vanaf 2029. Aangenomen door de Tweede Kamer op 12 november 2026.
Laatst gecontroleerd op . Fout gezien?