Sparen of beleggen in box 3: wat scheelt het?

Kort antwoord

Over hetzelfde vermogen betaal je in box 3 meer als je belegt dan als je spaart. Met € 100.000 is dat in 2026 € 877 tegen € 187, omdat de wet op beleggingen met 6,00% rekent en op spaargeld met 1,28%. Wat je echt verdient, telt in die som niet mee.

In het kort

  • Wat je overhoudt: met 1,5% rente houd je van € 100.000 na box 3 € 1.313 over. Een belegging houdt evenveel over bij € 2.190 rendement, of € 2.052 met tegenbewijs, maar kan ook dalen.
  • In 2027: naar verwachting € 182 tegen € 910.
  • Plan Vanaf 2029: je betaalt over je echte rendement, over koerswinst pas als je verkoopt.
  • Geen advies: we rekenen het verschil uit. Of sparen of beleggen bij jou past, zeggen we niet.

Wat betaal je over sparen en beleggen in 2026?

Box 3 kijkt naar wat je op 1 januari 2026 had. Deze tabel gaat uit van één soort vermogen, geen fiscale partner en geen schulden.

Vermogen op 1 januariAlleen spaargeldAlleen beleggingenVerschil per jaar
€ 50.000€ 0€ 0€ 0
€ 75.000€ 72€ 337€ 265 (0,35%)
€ 100.000€ 187€ 877€ 690 (0,69%)
€ 150.000€ 417€ 1.957€ 1.540 (1,03%)
€ 200.000€ 648€ 3.037€ 2.389 (1,19%)
€ 300.000€ 1.108€ 5.197€ 4.089 (1,36%)
€ 500.000€ 2.030€ 9.517€ 7.487 (1,50%)

Het percentage achter het verschil laat zien hoeveel dat is van je vermogen. Het loopt op naarmate je meer hebt, maar blijft onder 1,70% per jaar: 36% van het verschil tussen 6,00% en 1,28%.

Met een fiscale partner is samen € 118.714 vrij. Hebben jullie samen € 200.000, dan is het € 374 over spaargeld en € 1.755 over beleggingen.

Heb je van allebei wat, dan ligt het bedrag ertussen. Met € 50.000 spaargeld en € 50.000 aan beleggingen betaal je € 532. Meer bedragen staan in Box 3 in één tabel.

Waarom betaal je over beleggen meer?

De Belastingdienst belast in 2026 niet wat je echt verdiende, maar een verondersteld rendement. Voor banktegoeden is dat 1,28%, en dat percentage is nog voorlopig. Voor beleggingen en andere bezittingen is het 6,00%. Het tarief is 36%. Met € 100.000 ziet de som er zo uit:

StapSpaargeldBeleggingen
Vermogen op 1 januari€ 100.000€ 100.000
Verondersteld rendement1,28% = € 1.2806,00% = € 6.000
Deel boven € 59.35740,64%40,64%
Voordeel uit sparen en beleggen€ 520€ 2.438
Belasting (36%)€ 187€ 877

De rente op je spaarrekening en de koers van je fonds komen in deze som niet voor. Met 2,5% rente betaal je evenveel als met 1%. Of je fonds 8% stijgt of 10% daalt, de gewone som blijft € 877.

Spaargeld is hier alles wat als banktegoed telt, zoals betaal- en spaarrekeningen, ook in het buitenland. Beleggingen vallen onder de overige bezittingen, samen met crypto, een tweede woning en geld dat je hebt uitgeleend. De hele lijst staat in Wat telt mee in box 3?

Wat houd je over na box 3?

De belasting alleen zegt niet wat je overhoudt. Daarvoor moet je ook weten wat je vermogen opleverde, en dat weet je pas achteraf. Deze tabel rekent met € 100.000 in 2026 en geen fiscale partner. De percentages zijn voorbeelden, geen verwachting.

VoorbeeldOpbrengstBox 3Over na box 3
Spaargeld, 1,5% rente€ 1.500€ 187€ 1.313
Spaargeld, 2,5% rente€ 2.500€ 187€ 2.313
Beleggingen, 8% rendement€ 8.000€ 877€ 7.123
Beleggingen, 4% rendement€ 4.000€ 877€ 3.123
Beleggingen, 2% rendement€ 2.000€ 720 met tegenbewijs€ 1.280
Beleggingen, 10% verlies€ -10.000€ 0 met tegenbewijs€ -10.000

Is je echte rendement lager dan je voordeel uit sparen en beleggen, hier € 2.438, dan kun je tegenbewijs indienen. Je betaalt dan 36% over je werkelijke rendement, en bij verlies niets. Dat gaat niet vanzelf: je geeft het zelf op.

Met 1,5% rente houd je € 1.313 over. Om daarna evenveel over te houden, moet € 100.000 aan beleggingen € 2.190 opleveren, oftewel 2,19%. Met tegenbewijs is € 2.052 genoeg. Bij hogere rente schuift dat punt mee. Zo'n omslagpunt is een som: het zegt niets over de kans dat een belegging het haalt.

Wat telt er naast de belasting?

Bij een Nederlandse bank beschermt de Nederlandse Depositogarantie je geld tot € 100.000 per persoon, per bank. Aandelen en obligaties vallen daar niet onder. Gaat een beleggingsonderneming failliet en kan die je beleggingen niet teruggeven, dan is er de beleggerscompensatie van maximaal € 20.000. Voor koersdalingen is er geen vergoeding.

De AFM noemt beleggen in haar checklist iets voor de langere termijn, minimaal drie tot vijf jaar, met geld dat je niet direct nodig hebt. Wij geven geen advies over sparen of beleggen. Wat bij je past, hangt ook af van wanneer je het geld nodig hebt en hoeveel daling je kunt opvangen.

Wat betaal je in 2027?

PlanOp 3 november 2026 schrapte het kabinet de verlaging van het heffingsvrij vermogen. Box 3 werkt in 2027 dus hetzelfde als in 2026, met andere bedragen: naar verwachting € 60.280 vrij per persoon en 6,37% op beleggingen. Op spaargeld rekenen we met 1,28%, het percentage van 2026, omdat dat van 2027 nog niet bekend is.

Vermogen op 1 januari 2027Alleen spaargeldAlleen beleggingenVerschil per jaar
€ 75.000€ 67€ 337€ 270 (0,36%)
€ 100.000€ 182€ 910€ 728 (0,73%)
€ 150.000€ 413€ 2.057€ 1.644 (1,10%)
€ 200.000€ 643€ 3.204€ 2.561 (1,28%)
€ 300.000€ 1.104€ 5.497€ 4.393 (1,46%)
€ 500.000€ 2.026€ 10.083€ 8.057 (1,61%)

Het verschil wordt iets groter, omdat het percentage op beleggingen stijgt. Waar de bedragen vandaan komen, staat in Box 3 in 2027.

Helpt het om rond 1 januari om te zetten?

Niet als je het terugdraait. Artikel 5.24 van de Wet IB 2001 kijkt naar een periode van 3 maanden waar 1 januari in valt. Zet je beleggingen vóór 1 januari om in spaargeld en na 1 januari weer terug, dan doet de wet alsof dat niet gebeurde. Alleen als je aannemelijk maakt dat er een zakelijke reden achter zat, geldt dit niet. Meer hierover staat in Box 3 verlagen.

Wat verandert er vanaf 2029? Plan

Het kabinet wil uiterlijk in 2029, en in 2028 als de banken dat kunnen, je echte rendement belasten. Tot die tijd blijft de huidige som gelden. Daarna verdwijnen de percentages van 1,28% en 6,00%.

Per persoon is dan € 1.800 rendement per jaar vrij en over de rest betaal je 35,5%, en 38,5% boven € 60.000 per persoon. Het vrije bedrag komt uit het wetsvoorstel, het tarief uit amendement 80, dat de Tweede Kamer op 12 november 2026 aannam.

  • Spaargeld: je betaalt elk jaar over de rente.
  • Beleggingen: je betaalt elk jaar over dividend, en over koerswinst pas als je verkoopt.
  • Beleggingen die je al hebt: de waarde op 1 januari 2029 geldt als aankoopprijs. Zie Koerswinst van vóór 2029.

De rekentool gaat uit van 1,5% rente en 2% dividend. Dit is wat je dan per jaar betaalt, zonder fiscale partner en als je niets verkoopt:

VermogenSpaargeld, 1,5% renteBeleggingen, 2% dividend, niets verkocht
€ 75.000€ 0€ 0
€ 100.000€ 0€ 71
€ 150.000€ 159€ 426
€ 200.000€ 426€ 781
€ 300.000€ 958€ 1.491
€ 500.000€ 2.023€ 2.911

Verkoop je met winst, dan betaal je daar in dat jaar 35,5% over, boven het vrije bedrag, en 38,5% boven € 60.000. Met € 100.000 aan beleggingen en 2% dividend ziet dat er zo uit:

Winst die je dat jaar verkooptBelasting in dat jaar
€ 0€ 71
€ 5.000€ 1.846
€ 20.000€ 7.171
€ 40.000€ 14.271

Een laag bedrag zonder verkoop zegt dus nog niet wat je op termijn betaalt. De belasting over koerswinst schuift door naar het jaar van verkoop. Hoe het plan met verlies omgaat, staat in Verlies verrekenen in box 3.

Dit plan is nog geen wet. De Tweede Kamer nam de novelle en het Belastingplan 2027 aan op 12 november 2026. De Eerste Kamer moet nog stemmen. Volgens haar planning stemt ze op 15 december 2026 over het Belastingplan, en een meerderheid van haar commissie Financiën wil die dag ook over de novelle stemmen. Het kabinet kijkt de komende weken nog of 2028 toch verantwoord kan.

Dit artikel is algemene informatie, geen persoonlijk financieel of fiscaal advies. Dit zijn rekenvoorbeelden, deels bij plannen die nog geen wet zijn. Het is geen advies om te sparen, te beleggen of te verkopen.

Veelgestelde vragen

Betaal je in box 3 meer over beleggen dan over sparen?

In 2026 wel, als je boven het heffingsvrij vermogen van € 59.357 per persoon zit. Box 3 rekent met 6,00% op beleggingen en 1,28% op spaargeld. Met € 100.000 en zonder fiscale partner is dat € 877 tegen € 187.

Is sparen dan voordeliger dan beleggen?

Alleen als je naar de belasting kijkt. Wat je overhoudt hangt ook af van je rente en je rendement, en dat laatste weet je pas achteraf. Met € 100.000 en 1,5% rente houd je na box 3 € 1.313 over. Een belegging houdt evenveel over bij 2,19% rendement, of 2,05% met tegenbewijs, maar kan ook dalen. Wij geven geen advies over wat bij jou past.

Wat betaal je in box 3 als je beleggingen dalen?

Met de gewone som verandert er niets: over € 100.000 is het in 2026 € 877. Met tegenbewijs betaal je 36% over je echte rendement, en bij verlies niets. Dat gaat niet vanzelf: je geeft je echte rendement zelf op.

Helpt het om beleggingen vlak voor 1 januari om te zetten in spaargeld?

Niet als je het terugdraait. Zet je beleggingen in een periode van 3 maanden rond 1 januari om in spaargeld en daarna weer terug, dan doet artikel 5.24 van de Wet IB 2001 alsof dat niet gebeurde. Alleen met een zakelijke reden die je aannemelijk maakt, geldt dit niet.

Betaal je vanaf 2029 minder over beleggen?

Dat hangt af van wanneer je verkoopt. Volgens het plan betaal je elk jaar over dividend en pas bij verkoop over koerswinst. Met € 100.000 en 2% dividend is het € 71 in een jaar zonder verkoop en € 7.171 in een jaar waarin je € 20.000 winst verkoopt. Het plan moet nog door de Eerste Kamer.

Maakt sparen of beleggen uit als je onder het heffingsvrij vermogen zit?

Voor box 3 niet. Tot € 59.357 per persoon in 2026 betaal je niets, of je nu spaart of belegt. Met een fiscale partner is dat samen € 118.714.